OEBS-ova regionalna konferencija o praćenju suđenja ukazala na značaj dosljedne primjene reformi pravosuđa širom Zapadnog Balkana

Efikasno vođenje predmeta, institucionalna saradnja i transparentnost ključni su za pretvaranje reformi pravosuđa u održivu praksu širom Zapadnog Balkana. Ove teme bile su u fokusu trodnevne regionalne konferencije stručnjaka iz oblasti pravosuđa, održane u Budvi od 26. do 28. oktobra, na kojoj je predstavljen drugi javni izvještaj u okviru OEBS-ovog regionalnog projekta praćenja suđenja.

Konferenciju Od papira do prakse: kako reforme pravosuđa učiniti djelotvornim u predmetima organizovanog kriminala i korupcije okupila je tokom prva dva dana oko 150 predstavnika pravosudnih i tužilačkih savjeta, sudova, tužilaštava i drugih stručnjaka iz oblasti pravosuđa, dok je trećeg dana učestvovalo oko 60 predstavnika organizacija civilnog društva. Takođe, Misija OEBS-a u Crnoj Gori obezbijedila je učešće za devet studenata Pravnog fakulteta Univerziteta Crne Gore. Drugi javni izvještaj nadovezuje se na nalaze prethodnog ciklusa praćenja i doprinosi daljoj raspravi o unapređenju pravosudnih sistema u regionu.

Otvarajući konferenciju, zamjenik direktora OEBS-ovog Centra za sprečavanje sukoba Stephan Nunner istakao je da nalazi i preporuke projekta predstavljaju tek početnu tačku, dok odgovornost za njihovu primjenu pripada akterima u pravosuđu. „Djelotvorno pravosuđe zahtijeva djelotvoran pravosudni lanac.“ Naglasio je i da reforme moraju biti praćene konkretnom primjenom, te da „transparentnost može ojačati povjerenje javnosti, dok međunarodni partneri mogu pružiti podršku neophodnim reformama“.

Programska menadžerka za vladavinu prava na Zapadnom Balkanu u Generalnom direktoratu Evropske komisije za proširenje i istočno susjedstvo (DG ENEST) Elsa Papageorgiou naglasila je da održive reforme zahtijevaju institucionalnu odgovornost i posvećenost, jasne operativne nadležnosti, kontinuitet i kapacitet institucija da dugoročno sprovedu i održe promjene. „Pravilno postupanje u predmetima organizovanog kriminala i korupcije zahtijeva dobro pripremljene optužnice, kvalitetne dokaze, efikasne postupke, snažnu koordinaciju među institucijama i ishode koji su procesno utemeljeni i suštinski značajni“, kazala je Papageorgiou.

U završnom obraćanju, zamjenik šefa Misije OEBS-a u Crnoj Gori Giovanni Gabassi istakao je da praćenje suđenja ne treba da služi samo za utvrđivanje nedostataka, već i za rješavanje sistemskih problema kroz praktične preporuke i praćenje njihove primjene. „Važnu ulogu u ovom procesu ima i civilno društvo, kroz nezavisno praćenje, zagovaranje zasnovano na dokazima i konstruktivan dijalog sa pravosudnim institucijama“, kazao je Gabassi.

Diskusije su potvrdile značaj kontinuiranog institucionalnog djelovanja kako bi reforme zaživjele u praksi, uz podršku praćenja zasnovanog na dokazima, transparentnosti, koordinacije pravosudnih institucija i konstruktivne saradnje sa civilnim društvom.

Tokom protekle dvije godine, u okviru projekta praćeno je više od 350 predmeta i 4.000 ročišta u šest jurisdikcija Zapadnog Balkana. U Crnoj Gori, tim OEBS-ovog regionalnog projekta pratio je 1.018 ročišta u 61 predmetu i održao gotovo 100 sastanaka i konsultacija sa predstavnicima pravosudnog sektora.

Projekat finansira Evropska komisija kroz Instrument za pretpristupnu pomoć, a sprovode ga terenske misije OEBS-a u Beogradu, Podgorici, Prištini, Sarajevu, Skoplju i Tirani.