OEBS podržava dijalog o trgovini ljudima povezanoj sa sajber prevarama na Zapadnom Balkanu

Specijalni predstavnik i koordinator OEBS-a za borbu protiv trgovine ljudima (OSR/CTHB), uz podršku Misije OEBS-a u Crnoj Gori, organizovao je 2. i 3. juna u Baru, regionalnu radionicu o trgovini ljudima u sajber prevarama. Događaj je okupio više od 30 stručnjaka iz oblasti krivičnog pravosuđa, predstavnika privatnog sektora i inspektorata rada iz Albanije, Bosne i Hercegovine, Sjeverne Makedonije i Crne Gore. Njegova organizacija je takođe podržana od strane Prisustva OEBS-a u Albaniji, misija u Bosni i Hercegovini i Skoplju, kao i Kancelarije OEBS-a za demokratske institucije i ljudska prava (ODIHR).

Dok su ispitali rizike trgovine ljudima povezane sa sajber prevarama u regionu, učesnici su razgovarali o načinu djelovanja kriminalnih mreža koje regrutuju tražioce posla sa specifičnim vještinama i jezičkim znanjem putem lažnih oglasa za posao generisanih vještačkom inteligencijom. Takođe, analizirali su finansijske tokove i ranjivosti koje se pojavljuju kroz studije slučajeva iz stvarnog života i vježbe na terenu. Događaj je omogućio razmjenu politika i operativnih rješenja, identifikovao nedostatke u prekograničnoj saradnji i podržao razvoj koordinisanih strategija prevencije i sprovođenja zakona prilagođenih rizicima identifikovanim u zemljama Zapadnog Balkana.

Otvarajući radionicu, zamjenik koordinatora za borbu protiv trgovine ljudima Jean-Benoit Manhes istakao je da brzo širenje sajber prevara u regionu OEBS-a zahtijeva više od krivičnopravnih rješenja. „Zahtijeva od kompanija, finansijskih institucija, regulatora i vlada da udruže snage, ojačaju svijest i prevenciju, poboljšaju identifikaciju žrtava, unaprijede dužnu pažnju i krivično gonjenje i prodube saradnju prije nego što se eksploatatorski poslovni modeli ukorijene u legitimnu ekonomiju“, kazao je Manhes. On je ukazao da „sajber prevare ne treba posmatrati kao izolovani fenomen, već da se rješavaju kao dio državnih, regionalnih i međunarodnih napora za borbu protiv svih oblika trgovine ljudima“.

U svom uvodnom izlaganju, šef Misije OEBS-a u Crnoj Gori, ambasador Jan Haukaas, istakao je da rješavanje ovog fenomena zahtijeva angažovanje izvan sistema krivičnog pravosuđa. „Veća transparentnost u lancima snabdijevanja, poboljšani nadzor nad posrednicima u regrutovanju i poboljšana korporativna dužna pažnja su neophodni za sprečavanje zloupotrebe legitimnih poslovnih struktura u eksploatatorske svrhe“, rekao je ambasador Haukaas.

Prema nedavno objavljenom istraživanju OEBS-a, evolucija trgovine ljudima u svrhu prisilnog vršenja kriminala rezultirala je veoma sofisticiranom globalnom prijetnjom: trgovinom ljudima u svrhu sajber prevara. Iako se često smatra fenomenom koji je nekada bio uglavnom ograničen na Jugoistočnu Aziju, on se nastavlja širiti na druge regione, uključujući i područje OEBS-a, što je istaknuto nalazima istraživanja. Stalna nezaposlenost, migracije, jazovi u digitalizaciji i prisustvo uspostavljenih mreža organizovanog kriminala izgleda doprinose širenju ovog fenomena na Zapadnom Balkanu. Ovaj novi trend, takođe, ističe značajne ranjivosti u okvirima dužne pažnje u lancu snabdijevanja i okvirima korporativne odgovornosti širom Zapadnog Balkana i šireg regiona OEBS-a.